Opšti nastavni predmeti

Biologija

Cilj nastave biologije je da učenicima pruži opšta znanja koja se stiču usvajanjem obrazovno-vaspitnih sadržaja uz korišćenje metoda svojstvenih naučnom pristupu čime se kod učenika razvija kritičko mišljenje, težnja za otkrivanjem i proverom sposobnosti za razumevanje savremene nauke.

Izučavanjem biologije učenici produbljuju znanja koja su stekli u osnovnoj školi, osposobljavaju se za sticanje novih znanja i samoobrazovanja.

Izučavanjem pojedinih sadržaja iz biomedicine učenici upoznaju raznovrsne faktore koji utiču na sistem čovek-zdravlje-bolest, neke osnovne metode kojima se savremena biomedicina služi u zaštiti zdravlja, da bi formirali pozitivan stav o značaju zdravlja radi podizanja zdravstvene kulture.

Izučavanjem interdicsiplinarnih sadržaja kod učenika se formira ekološka svest i osećaj za potrebu zaštite i unapređivanja životne sredine.

Zadaci:

  • upoznavanje biologije ćelije, njenog hemijskog sastava i građe i funkcije ćelijskih organela;
  • upoznavanje razlike između ćelija jednoćelijskih i višećelijskih organizama i razlike između biljnih i životinjskih ćelija;
  • upoznavanje ciklusa ćelije (amitoza, mitoza i mejoza);
  • upoznavanje virusa, njihove građe, razmnožavanja i značaja;
  • upoznavanje opštih odlika bakterije, građe i značaja;
  • upoznavanje ćelije kao dinamičkog sistema, njenog metabolizma, hemizma i mehanizma stvaranja energije;
  • upoznavanje regulatora ćelijskih procesa (vitamina i enzima);
  • upoznavanje načina razmene materija i procesa komunikacije između ćelija;
  • upoznavanje diferencijacije ćelije u multicelularom organizmu kao i tkiva (biljnih i životinjskih);
  • upoznavanje sa fotosintezom i sintezom organskih materija;
  • upoznavanje evolutivnog razvoja organa i sistema organa kao i fiziologije organa kod čoveka;
  • upoznavanje sistema koji kontrolišu funkcionisanje organizma i održavaju dinamičku ravnotežu (nervni, hormonalni i humoralni sistemi);
  • upoznavanje evolutivnog razvoja i načina reprodukcije kod životinja, reprodukcije kod čoveka, trudnoće, kontracepcije i planiranja porodice;
  • upoznavanje opštih karakteristika biljaka, njihova klasifikacija i značaj;
  • upoznavanje upotrebe lekovitih biljaka u lečenju na našim prostorima;
  • uvod u informisanje o aktuelnim bolestima čoveka koje ugrožavaju njegovo fizičko i mentalno zdravlje;
  • sticanje znanja o osnovama molekularne biologije, genetičkog inžinjeringa i mogućnosti primene genetičkog inžinjeringa u biomedicinskim naukama;
  • upoznavanje osnovnih principa nauke o nasleđivanju;
  • sticanje znanja o genima, genotipu i fenotipu kao i o genetičkom sastavu populacije, genetičkoj ravnoteži populacije i upoznavanje mehanizama održavanja ravnoteže;
  • sticanje znanja iz genetike čoveka, o metodama izučavanja hromozoma čoveka, naslednih bolesti kao i o posledicama ukrštanja u bliskom srodstvu;
  • upoznavanje savetovališta za genetičko savetovanje i značaj prenatalnog otkrivanja naslednih bolesti;
  • sticanje znanja o menjanju nasledne materije i stvaranju novih oblika života (mogućnosti i ograničenja-moralna i etnička);
  • upoznavanje i produbljivanje znanja o razviću životinja i čoveka;
  • upoznavanje sa embriogenezom, organogenezom, postembrionalnim razvićem;
  • upoznavanje sa rastom i razvojem (transformaciono razviće, regeneracija, koncer, starenje i smrt);
  • proširivanje osnovnih znanja o teoriji evolucije i savremeno objašnjenje evolucionih procesa;
  • proširivanje znanja o poreklu i razvoju čoveka kao i perspektive dalje evolucije čoveka;
  • sticanje i produbljivanje znanja o osnovnim pojmovima i principima ekologije;
  • sticanje znanja o racionalnom i razumnom korišćenju prirodih dobara;
  • razvijanje ekološke svesti i ekološke kulture;
  • sticanje saznanja o dužnostima i obavezama očuvanja prirodnih bogatstava i radom stvorenih vrednosti životne i kulturne sredine.

SADRŽAJI PROGRAMA ZA III RAZRED (3 časa nedeljno, 99 + 9 časova godišnje)

  • Uvod u predmet, osnovne odlike živih bića (6)
  • Organizacija ćelije (40)
  • Botanika (10)
  • Zoologija (43)
  • Vežbe (9)

SADRŽAJI PROGRAMA ZA IV RAZRED (3 časa nedeljno, 89 + 7 časova godišnje)

  • Virusi, bakterije i drugi paraziti kao izazivači bolesti (12)
  • Osnovi molekularne biologije (9)
  • Mehanizmi nasleđivanja (28)
  • Razviće životinja (9)
  • Osnovni principi evolucione biologije (13)
  • Ekologija sa zaštitom i unapređenjem životne sredine (18)
  • Vežbe (7)